Công nghệ liposome là gì?

Bài viết được tham vấn chuyên môn cùng Dược sĩ Bùi Thị Phương Thảo.

1. Công nghệ Liposome là gì?

Liposome là những túi hình cầu, có lõi nước được bao bọc bởi một hoặc nhiều lớp phospholipid kép. Những tiểu phân tử hình cầu này có thể chứa nhiều hoạt chất như vitamin C, glutathione hay các loại thuốc cần thiết. Vì vậy, có thể nói công nghệ liposome tạo ra phương tiện chứa và vận chuyển lý tưởng để đưa các hoạt chất cần thiết tới đúng mô và tế bào theo tỷ lệ nhất định. Nhờ công nghệ Liposome trong bào chế thuốc mà giúp việc sử dụng thuốc hiệu quả nhờ tăng khả năng hấp thu, giảm tác dụng phụ.

Trong lĩnh vực y khoa, việc 1 loại thuốc có khoảng cách từ liều có tác dụng điều trị với liều gây độc gần nhau là không hề hiếm. Những loại thuốc này thường rất khó để chỉnh liều vì có khả năng gây quá liều nguy hiểm cho người bệnh. Vì vậy, các nhà khoa học muốn tìm ra phương pháp nâng cao tác dụng của thuốc mà không cần tăng liều điều trị từ đó công nghệ liposome ra đời như một hướng đi đột phá trong lĩnh vực bào chế thuốc.

2. Lợi ích và ứng dụng của công nghệ liposome trong bào chế thuốc

Công nghệ liposome được ứng dụng vào nhiều lĩnh vực bào chế thuốc nhờ các lợi ích như:

• Hoà tan hiệu quả các khoáng chất khó tan gồm sắt, magie, kẽm,… Hơn nữa người bệnh khi sử dụng cũng không cảm thấy vị tanh đặc trưng của kim loại, giảm hiện tượng buồn nôn khi sử dụng các loại thuốc chứa hoạt chất này.
• Tăng khả năng hấp thu của màng tế bào với hoạt chất.
• Giảm tác dụng phụ của thuốc điều trị ung thư với cơ thể.
• Cung cấp phospholipid giúp bảo vệ dạ dày, tá tràng khỏi viêm loét.

Với những hiệu quả đạt được thì công nghệ liposome được ứng dụng trong các loại thuốc điều trị ung thư, các đoạn gen, protein tái tổ hợp,… nhằm đưa các hoạt chất vận chuyển đến đúng tế bào đích, nâng cao hiệu quả điều trị, giảm độc tính so với dạng bào chế truyền thống.

Ngoài ra, công nghệ liposome còn được ứng dụng trong điều chế dược mỹ phẩm nhờ khả năng thẩm thấu sâu hơn vào da, hấp thụ vào bề mặt lớp sừng và truyền thuốc trực tiếp từ liposome sang da, hoặc hợp nhất với màng lipid của lớp sừng, tăng khả năng vận chuyển thuốc, hoạt chất vào da.

3. Ưu điểm của việc ứng dụng công nghệ liposome trong mỹ phẩm

Ứng dụng công nghệ liposome trong sản xuất mỹ phẩm không còn quá xa lạ. Tuy nhiên ít ai biết những lợi ích đáng kể mà công nghệ này mang lại như:

• Liposome là chất đáp ứng được những đặc điểm lý hoá phù hợp cho việc thâm nhập vào lớp sừng ở da như khối lượng thấp, tan trong nước và dầu, có nhiệt độ nóng chảy thấp.
• Liposome có cấu trúc lưỡng tính nên có thể giữ các phân tử ưa nước, lưỡng tính và cả ưa béo trong cấu trúc của chúng.
• Tăng độ ổn định của các hoạt chất mang trong liposome trước tác động bên ngoài.
• Vì cấu trúc và thành phần của liposome gần giống với lớp sừng vì vậy việc sử dụng chúng để vận chuyển các hoạt chất dẫn tới các thành phần này có thể được giải phóng chậm và tác dụng kéo dài hơn, hạn chế kích ứng và tác dụng không mong muốn.

4. Ứng dụng công nghệ liposome có bất lợi gì không?

Mặc dù công nghệ liposome có rất nhiều tính năng ưu việt so với cách bào chế thuốc truyền thống tuy nhiên liposome lại có chu kỳ bán hủy ngắn do đó thải trừ nhanh khi dùng thuốc đường tĩnh mạch, dẫn tới thuốc nhanh chóng mất tác dụng. Bên cạnh đó vì chưa quá phổ biến nên dễ có sự nhầm lẫn khi sử dụng dạng bào chế liposome thay vì dạng thông thường dẫn tới quá liều và gây ngộ độc.

Tóm lại, công nghệ liposome là công nghệ bào chế thuốc hiện đại có nhiều điểm ưu việt so với cách bào chế truyền thống. Bạn có thể tìm kiếm các loại thực phẩm bảo vệ sức khỏe được sản xuất trên công nghệ liposome để giúp bảo vệ và chăm sóc sức khỏe hiệu quả nhất.