Uống thuốc trầm cảm có tăng cân không?
Tăng cân có thể được xem như 1 tác dụng phụ tiềm ẩn của việc sử dụng thuốc trầm cảm nói chung và một số loại thuốc như amitriptyline nói riêng. Mặc dù tác động của một số loại thuốc trầm cảm có thể khác nhau đối với từng người, nhưng đa số đều có khả năng gây tăng cân so với những người không sử dụng.
Để nghiên cứu vấn đề uống thuốc trầm cảm bị tăng cân, Trường Cao đẳng Hoàng gia London (Anh) đã tiến hành thu thập dữ liệu từ 300.000 đàn ông và phụ nữ trong khoảng thời gian từ năm 2004 đến 2014, trong đó khoảng 20% trong số họ đang sử dụng các loại thuốc chống trầm cảm. Kết quả cho thấy rằng những bệnh nhân sử dụng bất kỳ loại nào trong số 12 loại thuốc phổ biến nhất có nguy cơ tăng cân cao hơn 21%, với mức tăng trung bình khoảng 2,2-3,6 kg.

Tại sao uống thuốc trầm cảm lại tăng cân?
Có nhiều nhóm thuốc chống trầm cảm, bao gồm chất ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI), thuốc chống trầm cảm ba vòng (TCAs), chất ức chế tái hấp thu serotonin-norepinephrine (SNRIs) và chất ức chế monoamine oxidase (MAOIs). Tất cả các loại thuốc này đều tăng mức serotonin trong não, một chất quan trọng liên quan đến tâm trạng và kích thích thèm ăn, tùy thuộc vào thời gian điều trị.
Sử dụng thuốc chống trầm cảm trong thời gian ngắn có thể làm giảm tính bốc đồng, khiến cho người bệnh có cảm giác no, ăn ít hơn và gây giảm cân. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc trong thời gian dài (hơn một năm) có thể làm suy giảm các thụ thể serotonin, dẫn đến cảm giác thèm ăn và dẫn đến tăng cân.
Một số loại thuốc chống trầm cảm gây tăng cân cao bao gồm amitriptyline, trimipramine, nortriptyline, citalopram, mirtazapine, paroxetine và phenelzine. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng tác động của thuốc trầm cảm có thể khác nhau đối với từng người, và tăng cân không xảy ra đối với tất cả mọi người sử dụng thuốc trầm cảm.
Một yếu tố quan trọng khác liên quan đến tăng cân ở những người bị trầm cảm là người bệnh luôn cảm thấy mệt mỏi và lười vận động. Một khi người bệnh mệt mỏi và không có động lực để thực hiện hoạt động thể chất, điều này có thể dẫn đến sự tích tụ mỡ và tăng cân.
Điều trị tăng cân do thuốc trầm cảm thế nào?
Việc khắc phục tình trạng uống thuốc trầm cảm bị tăng cân sẽ phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể và phải dựa trên sự hướng dẫn của bác sĩ. Dưới đây là một số lời khuyên giúp khắc phục thuốc trầm cảm gây tăng cân:
- Thay đổi chế độ ăn uống: Hãy tập trung vào ăn những loại thực phẩm giàu chất dinh dưỡng và chất xơ, giảm thiểu tiêu thụ các thực phẩm có đường và chất béo cao. Thêm nhiều rau củ, trái cây, chất đạm và các loại hạt vào chế độ ăn uống.
- Tập thể dục thường xuyên: Tập thể dục giúp đốt cháy calo và giảm cân. Thực hiện ít nhất 30 phút vận động mỗi ngày như đi bộ, chạy bộ, đạp xe, bơi lội hoặc tham gia các lớp thể dục như aerobic.
- Trước khi bắt đầu sử dụng bất kỳ loại thuốc chống trầm cảm nào, người bệnh nên tìm hiểu kỹ về các tác dụng phụ có thể xảy ra và nên trao đổi với bác sĩ để có được thông tin đầy đủ. Cần báo cho bác sĩ biết về bất kỳ tác dụng phụ nào mà người bệnh gặp phải trong quá trình sử dụng thuốc, bao gồm cả tăng cân. Bác sĩ sẽ đánh giá tất cả các yếu tố liên quan đến sức khỏe của người bệnh, kết hợp với thông tin về tác dụng phụ của thuốc để cân nhắc, lựa chọn giữa lợi ích và rủi ro. Nếu lợi ích của thuốc trong việc kiểm soát trầm cảm vượt xa các bất lợi hiện có, người bệnh có thể tiếp tục sử dụng thuốc với sự giám sát thường xuyên của bác sĩ để đảm bảo sức khỏe tốt nhất.
- Kết hợp với phương pháp điều trị khác: Đôi khi, kết hợp sử dụng thuốc trầm cảm với phương pháp điều trị khác như tâm lý trị liệu có thể giúp kiểm soát tăng cân và cân bằng tâm trạng.
- Ngoài các biện pháp đã đề cập, người bệnh cũng có thể cân nhắc sử dụng các loại thực phẩm chức năng có chứa Nicotinamide Mononucleotide (NMN). Nicotinamide Mononucleotide có tác dụng giảm tác hại của các gốc tự do trong tế bào não từ đó chống lại sự thoái hóa thần kinh. Người bệnh có thể cải thiện khả năng nhận thức, trí nhớ và khơi dậy khả năng sáng tạo bằng cách cải thiện giao tiếp giữa các tế bào thần kinh. Ngoài ra, Nicotinamide Mononucleotide còn giúp ổn định tâm trạng, chống stress, chống trầm cảm và chống suy nhược thần kinh.

Tổng kết lại, uống thuốc trầm cảm có tăng cân không phụ thuộc vào đối tượng sử dụng cũng như là loại thuốc trầm cảm mà họ dùng. Nếu bạn đang sử dụng thuốc và gặp phải bất kỳ tác dụng phụ nào, hãy liên hệ với bác sĩ để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời. Bên cạnh đó, việc duy trì một lối sống lành mạnh, ăn uống cân đối và tập luyện thường xuyên cũng là cách hiệu quả để giảm thiểu tác dụng phụ của thuốc và duy trì sức khỏe tốt nhất cho bản thân.
Tác giả: Yangmiwa