Các triệu chứng mất cơ bắp do lão hoá

Suy giảm cơ bắp do lão hoá là gì?

Suy giảm cơ bắp do lão hoá là tình trạng mất dần khối lượng cơ, sức mạnh và chức năng vận động cơ bắp xảy ra ở người cao tuổi và thường do lão hoá tự nhiên. Suy giảm cơ bắp có thể ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống, làm giảm khả năng thực hiện các công việc hàng ngày và có thể dẫn tới mất đi sự độc lập trong cuộc sống, làm gia tăng nhu cầu chăm sóc lâu dài ở người cao tuổi.

Sự suy giảm cơ bắp ảnh hưởng đến hệ thống cơ xương, là yếu tố chủ chốt dẫn tới tình trạng yếu cơ, dễ té ngã và gãy xương ở người lớn tuổi. Ngoài ra, suy giảm cơ bắp còn ảnh hưởng tới chỉ số khối cơ thể (BMI), dẫn tới một tình trạng được gọi là béo phì do suy giảm cơ bắp. Những đối tượng béo phì và có dấu hiệu mất cơ bắp dễ gặp biến chứng nguy hiểm hơn so với người béo phì đơn thuần.

Nguyên nhân dẫn tới suy giảm cơ bắp do lão hoá

Khi cơ thể người già đi, cơ thể sẽ trải qua các thay đổi bất thường như không sản xuất đủ lượng protein mà cơ bắp cần thiết để phát triển, khiến các sợi cơ giảm về cả số lượng và kích thước (teo cơ). Hoặc việc thiếu hormone testosterone và yếu tố tăng trưởng IGF-1 cũng ảnh hưởng đến việc phát triển cơ bắp khi về già. Mặc dù lão hoá là yếu tố chính dẫn tới suy giảm cơ bắp ở người cao tuổi, tuy nhiên vẫn có các yếu tố ảnh hưởng tới tình trạng mất cơ bắp do lão hoá như:

• Lười vận động, không hoạt động thể chất
• Béo phì
• Bệnh mãn tính như bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD), đái tháo đường, ung thư, HIV
• Viêm khớp dạng thấp
• Tình trạng kháng insulin
• Suy dinh dưỡng hoặc ăn không đủ protein
• Giảm khả năng chuyển đổi protein thành năng lượng
• Giảm số lượng tế bào thần kinh dẫn truyền từ não đến cơ bắp

Các dấu hiệu mất cơ bắp do lão hoá

Triệu chứng phổ biến nhất của tình trạng suy giảm cơ bắp do lão hoá là yếu cơ, ngoài ra người cao tuổi có dấu hiệu mất cơ bắp còn có thể gặp các triệu chứng như:

• Mất khả năng chịu đựng, sức bền
• Khó thực hiện các hoạt động hàng ngày
• Bước đi chậm chạp
• Leo cầu thang khó khăn
• Thăng bằng kém, dễ té ngã
• Giảm kích thước cơ bắp

Để đánh giá chính xác tình trạng suy giảm cơ bắp do lão hoá có thể cần thực hiện các bài kiểm tra sức mạnh cơ bắp như:

• Bài kiểm tra sức mạnh nắm tay
• Thử nghiệm đứng và ngồi trên ghế trong 30 giây mà không cần dùng tay
• Kiểm tra tốc độ đi bộ

Hoặc có thể sử dụng xét nghiệm hình ảnh như phép đo hấp thụ tia X năng lượng kép nhằm đánh giá khối cơ, khối lượng chất béo và mật độ xương. 

Làm thế nào để cải thiện và phòng ngừa tình trạng mất cơ bắp do lão hoá?

Điều trị suy giảm cơ bắp do lão hoá chủ yếu vẫn là thay đổi lối sống như:

• Tăng cường hoạt động thể chất, luyện tập các bài tập kháng lực để tăng cường sức mạnh cơ bắp
• Ăn uống lành mạnh, bổ sung thêm protein và các dưỡng chất cần thiết cho cơ bắp phát triển

Mặc dù không thể ngăn chặn hoàn toàn tình trạng suy giảm cơ bắp do lão hoá nhưng vẫn có thể làm chậm sự tiến triển của các dấu hiệu mất cơ bắp khi về già thông qua:

• Sử dụng nguồn protein chất lượng cao, đặt mục tiêu cung cấp ít nhất 20-35 mg protein mỗi bữa ăn.
• Tập các bài tập rèn luyện đề kháng ngay từ giai đoạn trẻ và duy trì cho phù hợp với thể trạng, sức khỏe tới khi về già.
• Khám sức khỏe định kỳ để giải quyết các vấn đề bệnh tật ảnh hưởng tới lối sống, sinh hoạt và tập luyện của người cao tuổi.

Tóm lại, tình trạng suy giảm cơ bắp do lão hoá là một phần của quá trình thay đổi cơ thể khi về già và không thể ngăn chặn hoàn toàn. Tuy nhiên việc thay đổi lối sống từ khi còn trẻ, duy trì các thói quen lành mạnh, chế độ ăn giàu protein và tập luyện thường xuyên sẽ giúp làm chậm quá trình suy giảm cơ bắp khi về già.