Bệnh béo phì độ 1 là gì?

Béo phì độ 1 là gì và xác định thế nào?

Béo phì thường liên quan đến tình trạng cân nặng vượt chuẩn nhưng thực chất nó lại không đơn giản như vậy. Béo phì được xác định thông qua chỉ số khối cơ thể (BMI). Chỉ số này được tính toán thông qua chiều cao và cân nặng của một người với đơn vị tính là kg/m².

Chỉ số BMI dành cho người trưởng thành được phân loại như sau:

• Cân nặng bình thường: 18.5 đến 24.9;
• Thừa cân: 25 đến 29.9;
• Béo phì: Từ 30 trở lên;
• Béo phì loại 1 hay độ 1: 30 đến 34.9;
• Béo phì độ 2: 35 đến 39.9;
• Béo phì độ 3: Từ 40 trở lên.

Tuy nhiên một vấn đề cần lưu ý là chỉ số BMI vẫn còn nhiều hạn chế. Khi sử dụng béo phì như một cách để đo lường các rủi ro sức khỏe, phạm vi BMI kể trên có thể không phù hợp với nhiều nhóm người. Ví dụ: Người châu Á và người Mỹ gốc Á có thể có nguy cơ sức khỏe cao hơn khi chỉ số BMI thấp hơn. Đối với người da đen, một số nghiên cứu đã phát hiện ra rằng họ có lượng mỡ trong cơ thể thấp hơn và khối lượng cơ nạc cao hơn người da trắng có cùng chỉ số BMI, đồng nghĩa dù có cùng chỉ số BMI thì người da đen sẽ có ít nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến béo phì hơn người da trắng.

Tóm lại, chỉ số BMI có thể là một điểm khởi đầu tốt để sàng lọc béo phì. Tuy nhiên do nó chỉ xem xét đến chiều cao và cân nặng thay vì các yếu tố khác nên BMI sẽ là một công cụ không hoàn hảo.

Đặc điểm người bị béo phì độ 1

Đối với người trưởng thành, bệnh béo phì độ 1 được chẩn đoán bằng cách sử dụng chỉ số BMI như đề cập ở phần trên. Đối với trẻ em, các bác sĩ sử dụng phép đo khác để thay thế trong vấn đề chẩn đoán béo phì độ 1.

Nếu chỉ ở mức độ thừa cân đơn thuần (chỉ số BMI từ 25 đến 29.9), bạn sẽ không nhất thiết phải mất đi nhiều năm tuổi thọ nhưng khi đã ở ngưỡng béo phì độ 1 cho đến béo phì độ 3 thì tuổi thọ ước tính sẽ ngắn hơn khoảng 6.5 năm so với những người bình thường.  

Bệnh béo phì độ 1 còn khiến bệnh nhân tăng nguy cơ mắc các biến chứng sức khỏe, bao gồm tăng huyết áp, tăng cholesterol máu, tiểu đường tuýp 2, bệnh tim mạch, đột quỵ, bệnh lý túi mật, viêm xương khớp, chứng ngưng thở khi ngủ và diễn tiến Covid-19 nặng.

Béo phì độ 1 là một bệnh lý mãn tính, và đối với nhiều người nó có thể tiến triển. Một số bệnh nhân kiểm soát tốt sẽ chuyển sang mức BMI thấp hơn và ngược lại sẽ có nhiều bệnh nhân gặp khó khăn khi BMI tiếp tục tăng, bất chấp các biện pháp can thiệp tích cực như thay đổi lối sống, điều trị y tế và phẫu thuật.

Bị béo phì độ 1 phải làm sao?

Thay đổi chế độ ăn uống và lối sống

Đầu tiên, người bệnh béo phì độ 1 hãy thay đổi cách ăn uống và sinh hoạt hàng ngày của bản thân. Bác sĩ luôn khuyến khích bệnh nhân ăn kiêng và tập thể dục trước vì đó là phương pháp giảm cân an toàn nhất cho người béo phì độ 1. Bạn hãy chắc chắn rằng đã trao đổi với bác sĩ và có thể kèm theo một chuyên gia dinh dưỡng trước khi bắt tay vào bất kỳ kế hoạch ăn kiêng hoặc tập thể dục nào nhằm đảm bảo an toàn và phù hợp.

Hiện nay có nhiều chế độ ăn kiêng có thể giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng, trong đó Hướng dẫn chế độ ăn kiêng cho người Mỹ 2020–2025 cho rằng bất kỳ chế độ ăn kiêng đều nên ưu tiên những giải pháp sau:

• Tăng cường thực phẩm và đồ uống giàu chất dinh dưỡng, bao gồm trái cây, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, sữa và các sản phẩm từ sữa không béo hoặc ít béo, đồ uống có bổ sung đậu nành, thịt nạc, thịt gia cầm, cá, đậu, trứng và các loại hạt;
• Cắt giảm chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa, thực phẩm giàu cholesterol, natri và đường bổ sung;
• Khẩu phần ăn mỗi ngày bao gồm dưới 10% calo từ carbohydrate và dưới 10% calo từ chất béo bão hòa;
• Đảm bảo nhu cầu calo hàng ngày.

Nhu cầu calo của mỗi người sẽ thay đổi theo tuổi, giới tính, chiều cao, cân nặng, mức độ hoạt động thể chất và mục đích là giảm, tăng hay duy trì cân nặng. Các hướng dẫn về chế độ ăn kiêng sẽ bao gồm một biểu đồ giúp người bị béo phì độ 1 có thể tìm thấy mục tiêu calo phù hợp nhất. Bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng có thể đưa ra lời khuyên cá nhân, đặc biệt trong trường hợp bạn đang tìm giải pháp quản lý các vấn đề sức khỏe khác.

Người béo phì độ 1 nên đặt mục tiêu hoạt động thể chất, ngay cả khi không cố gắng giảm cân như sau:

Đối với người trưởng thành

• Tập thể dục cường độ trung bình ít nhất 150 đến 300 phút mỗi tuần, như đi bộ nhanh, khiêu vũ, yoga, quần vợt;
• Ngoài ra hãy dành 75 đến 150 phút mỗi tuần cho hoạt động thể chất hiếu khí cường độ cao, chẳng hạn như chạy bộ, đạp xe nhanh hoặc các bài tập cường độ cao ngắt quãng (HIIT);
• Người lớn tuổi mắc nhiều bệnh lý mãn tính nên hoạt động càng nhiều càng tốt nếu sức khỏe cho phép;

Đối với trẻ em bị béo phì độ 1

• Trẻ độ tuổi mẫu giáo nên duy trì hoạt động suốt cả ngày và được khuyến khích chơi hoặc vận động cơ thể;
• Trẻ em 6 đến 7 tuổi nên thực hiện tối thiểu 1 giờ với các hoạt động thể chất từ ​​trung bình đến mạnh mỗi ngày.

Thuốc

Nếu ăn kiêng và tập thể dục không đủ để giúp người bệnh béo phì độ 1 có cân nặng khỏe mạnh, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kết hợp với chế độ ăn uống.

Một số loại thuốc phổ biến được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt sử dụng lâu dài là:

• Orlistat (Xenical): Có sẵn với liều lượng thấp hơn mà không cần toa bác sĩ;
• Phentermine-topiramate (Qsymia);
• Naltrexone-bupropion;
• Liraglutide: Một loại thuốc tiêm được FDA chấp thuận với liều thấp hơn để điều trị bệnh tiểu đường tuýp 2;
• Semaglutide (Wegovy);
• Setmelanotide (IMCIVREE): Thuốc tiêm được FDA chấp thuận cho trẻ em mắc hội chứng Bardet-Biedl từ 6 tuổi trở lên.

Chuyên gia cho biết thuốc trị tiểu đường loại 2 Metformin (Glucophage) đôi khi được kê đơn để giảm cân ở thanh thiếu niên, cùng với các biện pháp can thiệp khác nhưng nó không được FDA chấp thuận vì các nghiên cứu còn trong giai đoạn hỗn hợp. Một  đánh giá theo dõi những người thừa cân hoặc béo phì được cho dùng Metformin đã phát hiện ra rằng những người trưởng thành đã giảm được một lượng nhỏ cân nặng theo thời gian.

Với những người đã được xác định mắc bệnh béo phì thì ngoài kế hoạch ăn uống khoa học và tập luyện hợp lý, bạn cũng có thể cân nhắc sử dụng thêm các thực phẩm bảo vệ sức khỏe có chứa thành phần hoạt chất quý như: Glabridin chiết xuất linh thảo, L-Carnitine, Piperine, Coenzyme Q10, ALA (Alpha Lipoic Acid) chiết xuất rau bina…. để giúp tăng vận chuyển glucose vào cơ, khống chế cảm giác đói và giảm tích trữ glucose,… Đồng thời tăng phân giải chất béo, ngăn mỡ tích tụ ở nội tạng, nhờ đó hỗ trợ giảm cân, giảm mỡ hiệu quả và bền vững. Điều này không chỉ giúp nâng cao thể trạng mà còn đẩy lùi nhiều bệnh lý mạn tính do thừa cân, béo phì gây nên.