Cơ thể sẽ thế nào nếu thiếu vitamin B12?

Nguyên nhân nào gây nên tình trạng thiếu vitamin B12?

Vitamin B12 là một trong những loại vitamin cần thiết cho sức khỏe của con người và được tìm thấy trong nhiều loại thực phẩm động vật. Mặc dù cơ thể có thể tích trữ Vitamin B12 để sử dụng khi cần thiết nhưng khả năng hấp thu Vitamin B12 của cơ thể lại rất kém, chỉ đạt khoảng 2% tổng hàm lượng dinh dưỡng có trong thực phẩm. 

Để hấp thụ vitamin B12 từ thực phẩm, cơ thể cần sản xuất một loại protein đặc biệt được gọi là yếu tố nội sinh. Yếu tố nội sinh có khả năng liên kết với vitamin B12 trong dạ dày và giúp chúng hòa tan vào máu để cung cấp dinh dưỡng cho cơ thể. Nếu thiếu yếu tố nội sinh, cơ thể sẽ không thể hấp thụ đủ vitamin B12 từ thực phẩm, dẫn đến thiếu hụt vitamin B12 và các vấn đề sức khỏe liên quan. Điều này có thể giải thích tại sao người cao tuổi có khả năng hấp thu Vitamin B12 kém, gây tăng nguy cơ thiếu hụt Vitamin B12. Do đó, việc bổ sung Vitamin B12 đầy đủ và đúng cách là rất quan trọng đối với sức khỏe của con người, đặc biệt là đối với người già.

Tình trạng thiếu vitamin B12 có thể xuất hiện do nhiều nguyên nhân khác nhau. Dưới đây là một số nguyên nhân chính gây ra tình trạng thiếu vitamin B12:

• Thiếu hụt trong chế độ ăn uống: Vitamin B12 thường được tìm thấy trong các sản phẩm động vật như thịt, cá, trứng và sữa. Do đó, những người ăn chay hoặc ăn chay ăn rau quả, ngũ cốc và đậu có thể thiếu hụt vitamin B12.
• Rối loạn hấp thụ: Rối loạn hấp thụ vitamin B12 có thể xảy ra do một số bệnh như bệnh Crohn, bệnh Whipple hoặc viêm loét dạ dày. Các phẫu thuật trên dạ dày hoặc ruột cũng có thể gây ra rối loạn hấp thụ vitamin B12.
• Thuốc kháng sinh: Một số loại thuốc kháng sinh có thể gây suy giảm vitamin B12 bằng cách ức chế sự phát triển của vi khuẩn đường ruột, giúp hấp thu vitamin B12.
• Tuổi già: Người lớn tuổi có thể mắc chứng thiếu hụt vitamin B12 do cơ thể không thể hấp thụ vitamin B12 hiệu quả như trẻ em và người trẻ.
• Bệnh tật: Một số bệnh như ung thư, bệnh thalassemia, bệnh tiểu đường, bệnh gan, bệnh thận và bệnh tự miễn có thể làm giảm nồng độ vitamin B12 trong cơ thể.
• Tiếp xúc với hóa chất độc hại: Một số hóa chất độc hại có thể làm giảm hấp thu vitamin B12 trong cơ thể, chẳng hạn như thuốc trừ sâu và các loại hóa chất trong công nghiệp.
• Sử dụng rượu và thuốc lá: Sử dụng rượu và thuốc lá có thể làm giảm nồng độ vitamin B12 trong cơ thể, vì chúng gây ra sự tổn hại cho niêm mạc ruột và giảm khả năng hấp thụ vitamin B12.

Vậy việc thiếu vitamin B12 nguy hiểm không? Những tác hại do việc thiếu hụt vitamin B12 là gì?

Thiếu vitamin B12 gây bệnh gì?

Thiếu vitamin B12 có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe. Dưới đây là một số bệnh lý và tình trạng liên quan đến thiếu vitamin B12:

Thiếu máu

Khi cơ thể không sản xuất đủ số lượng hồng cầu khỏe mạnh, thiếu hụt vitamin B12 có thể gây ra megaloblastic anemia - một tình trạng tế bào tạo máu ở tủy sẽ biến dạng, to ra và thường có hình dạng không đều.

Khi bị thiếu máu, tế bào hồng cầu sẽ gặp khó khăn trong việc cung cấp oxy đến các mô và cơ quan của cơ thể. Bệnh có thể gây nên các triệu chứng như mệt mỏi, yếu ớt, da xanh xao, đau nhức cơ thể, nhịp tim nhanh hoặc không đều, chóng mặt, lưỡi đau hoặc đỏ, gan phình to, và da vàng.

Nếu không được điều trị trong thời gian dài, bệnh thiếu máu có thể dẫn đến suy tim, vì tim phải làm việc nhiều hơn. Bệnh thiếu máu liên quan đến vitamin B12 cũng có thể tăng nguy cơ bạn bị đột quỵ, đau tim, hay các vấn đề về tim mạch khác.

Vấn đề về thần kinh

Thiếu hụt vitamin B12 có thể gây ra các vấn đề về thần kinh, bao gồm cả khi không phát sinh bệnh thiếu máu. Vitamin B12 giúp sản xuất mielin, một lớp bảo vệ bao quanh các sợi thần kinh trong hệ thống thần kinh của cơ thể. Khi thiếu hụt vitamin B12, mielin bị phá hủy, dẫn đến tổn thương các sợi thần kinh.

Các triệu chứng ban đầu có thể bao gồm cảm giác tê tay chân hoặc châm chọc, mất sức mạnh cơ bắp. Theo thời gian, tình trạng tê liệt và mất cảm giác có thể xuất hiện trước tiên ở chân. Các triệu chứng khác bao gồm:

• Mất thăng bằng
• Phản xạ chậm
• Khó đi lại
• Vấn đề về kích thích tình dục
• Vấn đề về tiêu hóa và đi tiểu
• Khứu giác suy giảm
• Mất thị lực dần theo thời gian

Việc điều trị có thể cải thiện nhiều triệu chứng. Tuy nhiên, một số triệu chứng có thể không được khắc phục tùy thuộc vào mức độ tổn thương thần kinh. Nếu không được điều trị trong thời gian dài, thiếu hụt vitamin B12 có thể dẫn đến liệt nửa người không thể khỏi.

Thiếu vitamin B12 gây bệnh gì? Các vấn đề về tâm lý

Vấn đề về tâm lý cũng là một dấu hiệu thường gặp của thiếu hụt vitamin B12. Tương tự như vấn đề thần kinh, các triệu chứng này có thể xuất hiện với hoặc không kèm theo chứng thiếu máu.

Một số triệu chứng về tâm lý có thể xuất hiện như:

• Trầm cảm;
• Dễ cáu gắt;
• Lo lắng;
• Hồi hộp;
• Khó ngủ;
• Gặp khó khăn trong việc suy nghĩ logic.

Một số triệu chứng nghiêm trọng hơn như:

• Gặp khó khăn trong việc phân biệt thực và ảo;
• Sợ ai đó muốn làm hại mình;
• Nghe hoặc nhìn thấy những thứ không có thật;
• Triệu chứng giống như chứng mất trí.

Các triệu chứng về vận động ngoại vi là hiếm gặp nhưng có thể xảy ra khi thiếu hụt vitamin B12. Việc này có thể dẫn đến các vấn đề như run hoặc cứng đơ, và cơ thể di chuyển một cách không kiểm soát được. 

Ảnh hưởng đến não bộ

Mặc dù khi con người lão hóa, các tế bào não sẽ bị giảm số lượng và kích thước, dẫn đến tình trạng teo não là điều bình thường. Nhưng các nghiên cứu đều chỉ ra rằng việc thiếu hụt vitamin B12  sẽ làm thúc đẩy quá trình này sẽ diễn ra nhanh hơn.

Các chuyên gia đã tìm thấy mối liên kết giữa mức độ homocysteine cao và các vấn đề về não bộ, bao gồm bệnh Alzheimer. Thiếu hụt vitamin B12 có thể dẫn đến tăng mức homocysteine trong cơ thể, do đó được cho là một trong các nguyên nhân gây ra các vấn đề về não. Tuy nhiên, các chuyên gia chưa chắc chắn rằng thiếu hụt vitamin B12 đơn thuần có thể là nguyên nhân gây ra vấn đề về tư duy và trí nhớ hay không. Các nghiên cứu tiếp tục được thực hiện để xác định mối liên hệ giữa thiếu hụt vitamin B12 và các vấn đề về não bộ.

Các biến chứng khác

Thiếu hụt vitamin B12 có thể gây ra nhiều biến chứng và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của cơ thể, bao gồm các biến chứng sau:

• Ung thư dạ dày: Thiếu hụt vitamin B12 do thiếu yếu tố nội sinh có thể tăng nguy cơ mắc ung thư dạ dày.
• Vô sinh: Có một số bằng chứng cho thấy thiếu hụt vitamin B12 có thể làm cho việc thụ thai hoặc duy trì thai nhi khó khăn hơn, và có thể tăng nguy cơ thai nhi bị dị tật nghiêm trọng. Thiếu hụt vitamin B12 cũng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tinh trùng. Tuy nhiên, cần thêm nhiều nghiên cứu để tìm hiểu rõ hơn về tác động của thiếu hụt vitamin B12 lên vấn đề vô sinh.
• Loãng xương: Thiếu hụt vitamin B12 có thể làm yếu xương của bạn, đặc biệt khi bạn cũng gặp vấn đề khi đi lại, điều này sẽ tăng nguy cơ gãy xương khi bạn ngã. 

• Triệu chứng COPD: Thiếu hụt vitamin B12 có thể gây ra mức độ homocysteine cao, là một trong những nguyên nhân làm tồi tệ hơn cho bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD).

Bài viết trên đã chia sẻ những thông tin về vấn đề cơ thể sẽ thế nào nếu thiếu vitamin B12. Có thể thấy việc thiếu vitamin B12 tác hại đến nhiều vấn đề về sức khỏe như thiếu máu, vấn đề về thần kinh,... Do đó, để duy trì sức khỏe tốt, quan trọng là cung cấp đủ lượng vitamin B12 từ nguồn thực phẩm hoặc bổ sung  các thực phẩm bảo vệ sức khỏe chất lượng cao.